Skip to content
Alle artikelen
Aerial view of a circular hedge maze beside a lake

Foto: Bl∡ƙẹ Nyquist / Unsplash

Leiderschap

Ken je dat gevoel van machteloosheid?

‘Mandaat is een vrijwillig gegeven autoriteit over een

specifiek gebied van verantwoordelijkheid’

Herken je de volgende situatie?

Je bent als teamleider verantwoordelijk voor jouw team,

voor de output die jouw team levert, voor de communicatie

met alle andere spelers in het speelveld en voor een heldere

strategie voor jouw hele team. Die verantwoordelijkheid voel

je voortdurend. Maar ook de wispelturigheid van het hele

systeem waar jij deel van bent. En bovenop die uitdagingen

is het voor jou niet duidelijk wat je nu wel en niet kunt

beslissen. Verantwoordelijkheid aan de ene kant, onduidelijke

bevoegdheden aan de andere kant. Je voelt je uiteindelijk

‘machteloos’. En daar hebben we precies dat te pakken wat

voor jou en mij als middenvelder essentieel is. Wat is mijn

mandaat? Hoe ziet dat eruit? Waar is mijn ruimte en waar

zijn mijn grenzen? De voorwaarden voor een intrinsieke en

duurzame motivatie zijn volgens Dr. Viktor Frankle en Daniel

Pink drie elementen.

1. Minimaal 25% van je tijd, jouw natuurlijke talenten inzetten

en daarin blijven groeien

2. Minimaal 25% van je tijd autonoom kunnen beslissen wat

nu prioriteit heeft en daar dus zelfstandige keuzes kunnen

maken

3. Minimaal een keer in de week je bewust zijn van zingeving,

omdat je ervaart dat jouw bijdrage nodig is en een bijdrage

levert aan een groter geheel wat op zichzelf zinvol is.

Als we over mijn mandaat nadenken dan is dat dus 1 van de

pijlers van mijn intrinsieke motivatie. Wanneer ik voortdurend

het gevoel heb dat ik alleen maar reageer en geen eigen

keuzes maak, gaat mij dit enorm veel energie kosten. En dat

geldt natuurlijk voor alle spelers in het speelveld. Hoe kun je

dit thema nu zelfstandig aanpakken?

We maken hier gebruik van de drie cirkels van invloed.

De binnenste cirkel noemen we de A-cirkel. Hier bevinden

zich al mijn taken en opdrachten war ik een maximale ruimte

heb om mijn eigen keuzes te maken. Dus veel autonomie. En

een hoog mandaat. Dit zijn opdrachten en taken waar ik voor

90-100% mijn eigen keuzes kan maken. Als teamleider zou

dat bijvoorbeeld kunnen zijn

•

De regelmaat van de communicatiestructuur in mijn eigen

team bespreken

•

De beslissing welke van mijn teamleden ik voor welke

opdrachten hoe inzet

Mijn eigen keuze, welke competenties ik in de komende 2

jaar wil gaan uitbouwen.

Om de A-cirkel heen bevindt zich de B-cirkel. Hier kan ik samen

met collega’s beslissen welke kant we opgaan. Maar daar moet

ik dus werken aan een consent met mijn collega’s omdat we

hier een gedeeld mandaat hebben. Dit zijn taken en opdrachten

waar ik voor 40-50% een besluitvormingsvrijheid ervaar. Dit

geeft ook een duidelijke inspraak en vormgevingsopdracht

heb en beleef. Ik kan dit niet alleen beslissen, maar ik heb

wel een duidelijk mandaat, een stem in het geheel. En ik ben

dus ook vol medeverantwoordelijk voor de keuzes die we hier samen maken. Voorbeelden van B- opdrachten:

•

Met mijn teamleider collega’s samen bepalen wat

de prioriteiten zijn van onze gemeenschappelijke

doelstellingen en projecten

•

Met mijn teamleden samen rechtmatig evalueren en

bijsturen van onze eigen teamprojecten

•

Feedback geven aan mijn eigen leidinggevenden in

combinatie met innovatieve oplossingen voor uitdagingen

die op ons pad komen.

Om de B-cirkel bevindt zich de C-cirkel. Hier heb ik alleen

invloed door wat ik zeg, doe, doorgeef, aanvraag, brainstorm,

constructieve kritiek geef en mensen om mij heen waardeer

en bemoedig. We spreken hier van ca. 10% mandaat. Het is

niet 0%. Want ik

kan hier wel invloed uitoefenen. Alleen worden voor 90% de

uiteindelijke keuzes door anderen gemaakt. Mijn intrinsieke

motivatie die door C-taken ontstaat is niet heel hoog. Maar

zeker niet te verwaarlozen. Voorbeelden zijn hier:

•

Mijn mening met goede onderbouwing geven in

besluitvormingsmeetings

•

Het doorgeven van de visie van de organisatie naar mijn

eigen teamleden, zodat zij deze begrijpen maar ook

kunnen plaatsen in hun dagelijks werk

•

Met open ogen naar ons systeem blijven kijken om te

ontdekken waar we dit kunnen optimaliseren. En deze

ideeën dan ook inbrengen in het bredere team.

Deze 3 cirkels van invloed/mandaat geven een goed inzicht

waar jouw mandaat op dit moment ligt. Op de volgende

pagina vind je allereerst de 3 cirkels. Neem eens 15 minuten

de tijd om hierover te brainstormen: ‘Welke opdrachten en taken liggen voor mij in welke cirkels?’

Naast deze mooie 3 cirkels vind je dan een werkschema, waar

je voor jezelf de meest interessante en meest zinvolle taken

en opdrachten kunt samenvatten.

3 Projecten op A-niveau, 3 projecten op B-niveau en 3 op

C-niveau. Elk van deze 9 projecten geeft jou de nodige

intrinsieke motivatie om als middenvelder op topniveau te

spelen.

Uiteraard meer bij de A-projecten dan bij de B- of C-projecten.

Maar het overzicht van alle 9 projecten bij elkaar geeft wel

een duidelijk beeld van het mandaat dat jij op dit moment als

middenvelder kunt oppakken.

De volgende stap is om dit met jouw leidinggevende te

bespreken en te checken in hoeverre zij of hij dit ook zo

ziet. En jou daarmee een duidelijk mandaat geeft voor deze projecten.

Waar sta jij hier? Doe de 5-minuten-scan.

Start de scan — gratis