Foto: Bl∡ƙẹ Nyquist / Unsplash
Leiderschap
Ken je dat gevoel van machteloosheid?
‘Mandaat is een vrijwillig gegeven autoriteit over een
specifiek gebied van verantwoordelijkheid’
Herken je de volgende situatie?
Je bent als teamleider verantwoordelijk voor jouw team,
voor de output die jouw team levert, voor de communicatie
met alle andere spelers in het speelveld en voor een heldere
strategie voor jouw hele team. Die verantwoordelijkheid voel
je voortdurend. Maar ook de wispelturigheid van het hele
systeem waar jij deel van bent. En bovenop die uitdagingen
is het voor jou niet duidelijk wat je nu wel en niet kunt
beslissen. Verantwoordelijkheid aan de ene kant, onduidelijke
bevoegdheden aan de andere kant. Je voelt je uiteindelijk
‘machteloos’. En daar hebben we precies dat te pakken wat
voor jou en mij als middenvelder essentieel is. Wat is mijn
mandaat? Hoe ziet dat eruit? Waar is mijn ruimte en waar
zijn mijn grenzen? De voorwaarden voor een intrinsieke en
duurzame motivatie zijn volgens Dr. Viktor Frankle en Daniel
Pink drie elementen.
1. Minimaal 25% van je tijd, jouw natuurlijke talenten inzetten
en daarin blijven groeien
2. Minimaal 25% van je tijd autonoom kunnen beslissen wat
nu prioriteit heeft en daar dus zelfstandige keuzes kunnen
maken
3. Minimaal een keer in de week je bewust zijn van zingeving,
omdat je ervaart dat jouw bijdrage nodig is en een bijdrage
levert aan een groter geheel wat op zichzelf zinvol is.
Als we over mijn mandaat nadenken dan is dat dus 1 van de
pijlers van mijn intrinsieke motivatie. Wanneer ik voortdurend
het gevoel heb dat ik alleen maar reageer en geen eigen
keuzes maak, gaat mij dit enorm veel energie kosten. En dat
geldt natuurlijk voor alle spelers in het speelveld. Hoe kun je
dit thema nu zelfstandig aanpakken?
We maken hier gebruik van de drie cirkels van invloed.
De binnenste cirkel noemen we de A-cirkel. Hier bevinden
zich al mijn taken en opdrachten war ik een maximale ruimte
heb om mijn eigen keuzes te maken. Dus veel autonomie. En
een hoog mandaat. Dit zijn opdrachten en taken waar ik voor
90-100% mijn eigen keuzes kan maken. Als teamleider zou
dat bijvoorbeeld kunnen zijn
•
De regelmaat van de communicatiestructuur in mijn eigen
team bespreken
•
De beslissing welke van mijn teamleden ik voor welke
opdrachten hoe inzet
Mijn eigen keuze, welke competenties ik in de komende 2
jaar wil gaan uitbouwen.
Om de A-cirkel heen bevindt zich de B-cirkel. Hier kan ik samen
met collega’s beslissen welke kant we opgaan. Maar daar moet
ik dus werken aan een consent met mijn collega’s omdat we
hier een gedeeld mandaat hebben. Dit zijn taken en opdrachten
waar ik voor 40-50% een besluitvormingsvrijheid ervaar. Dit
geeft ook een duidelijke inspraak en vormgevingsopdracht
heb en beleef. Ik kan dit niet alleen beslissen, maar ik heb
wel een duidelijk mandaat, een stem in het geheel. En ik ben
dus ook vol medeverantwoordelijk voor de keuzes die we hier samen maken. Voorbeelden van B- opdrachten:
•
Met mijn teamleider collega’s samen bepalen wat
de prioriteiten zijn van onze gemeenschappelijke
doelstellingen en projecten
•
Met mijn teamleden samen rechtmatig evalueren en
bijsturen van onze eigen teamprojecten
•
Feedback geven aan mijn eigen leidinggevenden in
combinatie met innovatieve oplossingen voor uitdagingen
die op ons pad komen.
Om de B-cirkel bevindt zich de C-cirkel. Hier heb ik alleen
invloed door wat ik zeg, doe, doorgeef, aanvraag, brainstorm,
constructieve kritiek geef en mensen om mij heen waardeer
en bemoedig. We spreken hier van ca. 10% mandaat. Het is
niet 0%. Want ik
kan hier wel invloed uitoefenen. Alleen worden voor 90% de
uiteindelijke keuzes door anderen gemaakt. Mijn intrinsieke
motivatie die door C-taken ontstaat is niet heel hoog. Maar
zeker niet te verwaarlozen. Voorbeelden zijn hier:
•
Mijn mening met goede onderbouwing geven in
besluitvormingsmeetings
•
Het doorgeven van de visie van de organisatie naar mijn
eigen teamleden, zodat zij deze begrijpen maar ook
kunnen plaatsen in hun dagelijks werk
•
Met open ogen naar ons systeem blijven kijken om te
ontdekken waar we dit kunnen optimaliseren. En deze
ideeën dan ook inbrengen in het bredere team.
Deze 3 cirkels van invloed/mandaat geven een goed inzicht
waar jouw mandaat op dit moment ligt. Op de volgende
pagina vind je allereerst de 3 cirkels. Neem eens 15 minuten
de tijd om hierover te brainstormen: ‘Welke opdrachten en taken liggen voor mij in welke cirkels?’
Naast deze mooie 3 cirkels vind je dan een werkschema, waar
je voor jezelf de meest interessante en meest zinvolle taken
en opdrachten kunt samenvatten.
3 Projecten op A-niveau, 3 projecten op B-niveau en 3 op
C-niveau. Elk van deze 9 projecten geeft jou de nodige
intrinsieke motivatie om als middenvelder op topniveau te
spelen.
Uiteraard meer bij de A-projecten dan bij de B- of C-projecten.
Maar het overzicht van alle 9 projecten bij elkaar geeft wel
een duidelijk beeld van het mandaat dat jij op dit moment als
middenvelder kunt oppakken.
De volgende stap is om dit met jouw leidinggevende te
bespreken en te checken in hoeverre zij of hij dit ook zo
ziet. En jou daarmee een duidelijk mandaat geeft voor deze projecten.
Waar sta jij hier? Doe de 5-minuten-scan.
Start de scan — gratis